EU in Tunisia - EU in Tunesië

Exact een week na de verkiezingen is het tijd om een eerste balans op te maken van de uitslagen. In Tunesië geen verkiezingsavond met langzaam binnendruppelende resultaten, maar een gehele week waarin dag per dag resultaten bekend worden gemaakt. Het proces van tellen (en hertellen) nam enkele dagen in beslag. Dit is ook niet zo gek. Je moet je voorstellen dat men geen ervaring heeft met het organiseren van democratische verkiezingen. Daarnaast belemmerde het grote aantal verkiesbare partijen een snelle telling. Het wachten verging de Tunesiërs niet eenvoudig, velen waren benieuwd en ongeduldig om de uiteindelijke uitslagen te weten te komen. In de loop van de week publiceerde elk verkiezingsdistrict individueel zijn uitslagen, hetgeen leidde tot een versnipperde berichtgeving. Spannend omdat op die manier langzaam maar zeker toch duidelijk werd hoe er in de verschillende regio’s gestemd is.

 

Islamdemocraten veruit de grootste partij

Na drie maal uitstel van de persconferentie waarop de nationale uitslagen bekend zouden worden gemaakt, was het donderdagavond dan eindelijk zover. Zij die de berichtgeving gevolgd hadden waren niet verrast over de uiteindelijke uitslag. De Islamitische politieke partij Ennahda, ‘Wedergeboorte’, is veruit de grootste partij van het land geworden, zij krijgen met 40% van de stemmen 90 zetels in de Assemblee Consituante, de grondwetgevende raad. De CPR, Congres Pour la République, werd op ruime afstand tweede. Ettakatol onder leiding van de charismatische Ben Jafaar kreeg iets meer dan 10% van de stemmen.

 

Populist grootste verrassing

Grote verassing van de verkiezingen is de partij El Aridha van de in London wonende zakenman Hamdi. Vooraf had niemand op zijn lijsten gerekend, de partij kwam in geen enkele peiling voor en ook bij de diplomatieke diensten was men niet op de hoogte van zijn populariteit. Nu blijkt dat Aridha een groot deel van de te vergeven zetels in de Grondwet heeft weten te bemachtigen. Ook veel Tunesiërs zijn stomverbaasd. Wie is deze Hamdi, wat wil hij en hoe kan het dat hij plots zoveel stemmers aan zich heeft weten te binden? Een storm is opgelaaid rond zijn persoon en de politieke partij. Aridha wordt populisme verweten. Zo zijn de belangrijkste partijpunten gericht op de directe behoeftes van de bevolking in de achtergestelde regio’s: gratis gezondheidszorg, goedkoop onderwijs en halvering van de prijzen van de belangrijkste levensmiddelen. Daarnaast zou partijleider Hamdi een dubieus verleden hebben, hij zou betrokken zijn geweest bij het voormalig regime van Ben Ali.

Bij de persconferentie van afgelopen donderdag maakte de verkiezingscommissie bekend dat Aridha niet 25 maar 19 zetels krijgt (zie figuur 1). In 5 kiesdistricten zou de campagne met buitenlands geld gefinancierd zijn, hetgeen bij wet verboden is.

 

De stemming slaat om

De stemming over het succes van de verkiezingen, zie ook mijn vorige blog, is bij de middenklasse en elite in de hoofdstad Tunis minder positief dan in het begin van de week. Waar men aanvankelijk enthousiast was over het succesvolle verloop van het verkiezingsproces, daar beseft men nu dat er werk aan de winkel is. De grote winst van Ennahda, dat 40% van de zetels in de Assemblee krijgt, betekent dat deze islamitische partij de dienst zal gaan uitmaken het komende jaar. Een gegeven dat een paar dagen nodig had om door te dringen bij de achterban van de seculiere politieke partijen. De uitslag wordt geaccepteerd, men is het er over het algemeen mee eens dat dit blijkbaar de wil van het volk is. Vandaar ook dat men nu de discussie is gestart over de wijze waarop men in de Assemblee, maar ook daarbuiten, oppositie kan bieden tegen Ennahda.

 

Na maanden van voorbereiding zijn de eerste verkiezingen in het nieuwe Tunesië een succes. Dit is niet enkel mijn mening, ook de nationale en internationale waarnemers verklaren dat het verkiezingsproces over het algemeen correct verlopen is. De Tunesiërs zelf lijken deze verkiezingen als vrij, pluralistisch en transparant te hebben ervaren oftewel, democratisch. Een succes dus voor Tunesië, een succes voor de zogenaamde Arabische lente. Aan de andere kant zijn de verkiezingen slechts een eerste stap geweest in de richting van een full fledged democratie. De verkozen volksvertegenwoordigers staan voor de moeilijke taak om een regering samen te stellen en een nieuwe grondwet te schrijven. Dit zullen zij moeten doen in een Tunesië dat nieuwe realiteiten tegemoet treedt: ten eerste is er de ietwat schokkende bevestiging dat de Islamdemocratie de populairste politieke stroming is in Tunesië. Ten tweede zijn er de hoge verwachtingen die geschept zijn tijdens de verkiezingscampagne, men verwacht een werkelijke (economische) verbetering van de leefsituatie. Ten slotte zal men de Westerse én Arabische partners opnieuw moeten overtuigen van de kansen die het land biedt voor investeerders, handel en internationale samenwerking.

 

Author :
Print